Söz alarak konuşuruz
Herkesin duyulmaya hakkı var. Arkadaşımız konuşurken sözünü kesmeyiz, sıramızı bekleriz.
Bu yıl birlikte yürüdüğümüz yol: kurallarımız, günün akışı, kazanmayı hedeflediğimiz beceriler ve sınıfı sınıf yapan etkinliklerimiz.
Birinci sınıfta çocuk harfleri tanır, heceleri birleştirir, ilk cümlesini kurar. İkinci sınıfta ise okumak artık bir hedef değil, bir araç hâline gelir. Çocuk okuduğunu anlamaya, anladığını anlatmaya, soru sormaya ve kendi fikrini savunmaya başlar. Bu yüzden ikinci sınıf, ilkokulun en kritik eşiklerinden biridir.
Matematikte de benzer bir sıçrama olur: sayılar somut nesnelerden kopmaya, işlemler zihinde kurulmaya başlar. Bu geçişi aceleye getiren çocuk, ilerideki yıllarda "matematiği sevmiyorum" cümlesini kurar. Bu yüzden sınıfımızda somuttan soyuta geçişi acele etmiyoruz; fasulyeyle, kapakla, parmakla saymak gereken kadar sürüyor.
Yılın ilk haftasında kuralları ben duyurmam; sınıfça konuşup birlikte karar veririz. Kendi koyduğu kurala uymak, çocuğa çok daha kolay gelir.
Herkesin duyulmaya hakkı var. Arkadaşımız konuşurken sözünü kesmeyiz, sıramızı bekleriz.
Sınıfta alay yok. Bir arkadaşımız zorlandığında gülmeyiz, yardım ederiz.
Kalemimizi, kitabımızı, sıramızı düzenli tutarız. Ortak kullandığımız her şeyi bulduğumuz gibi bırakırız.
Anlamadığını söylemek ayıp değil, akıllıca. Bir kişi sorduğunda genelde sınıfın yarısı rahatlar.
Kırgınlık olduğunda önce birbirimizle konuşuruz. Çözülmezse öğretmenimize gideriz.
Derse zamanında ve gerekli malzemeyle gelmek, arkadaşlarımıza gösterdiğimiz saygıdır.
Çocuklar tahmin edilebilir bir düzende kendini güvende hisseder. Ders saatleri okulumuzun programına göre değişebilir; aşağıdaki akış, günün genel iskeletidir.
| Bölüm | Ne yapıyoruz? |
|---|---|
| Güne başlarken | Yoklama, günün tarihi, hava durumu ve "bugün nasılsın?" turu. Herkes tek cümleyle gününe başlar. |
| Sessiz okuma | On beş dakika, herkes kendi seçtiği kitabı okur. Ben de okurum — çocuk, öğretmenini okurken görmeli. |
| Ana dersler | Türkçe ve Matematik günün en zinde saatlerinde. Yeni konu anlatımı, uygulama ve birlikte kontrol. |
| Teneffüsler | Oyun, su, hareket. Teneffüs cezası vermem; hareket ihtiyacı karşılanmadan dikkat toplanmaz. |
| Hayat Bilgisi / Görsel Sanatlar / Müzik | Günün ikinci yarısı daha çok üretim ve paylaşma zamanı: proje, resim, şarkı, sınıf tartışması. |
| Günü kapatırken | Bugün ne öğrendik? Ödev defterine not, sıraların düzeni, veda. Günü toparlamadan bitirmeyiz. |
Millî Eğitim programındaki kazanımların yanında, sınıfça kendimize koyduğumuz hedefler de var. Aşağıdakiler yıl boyunca peşini bırakmadığımız başlıklar.
Bir sınıfı sınıf yapan şey ders programı değil, tekrarlanan ortak anlardır. Bizim yılımızı taşıyan birkaç geleneğimiz var.
Her hafta bir öğrenci, okuduğu kitabı sınıfa iki dakikada anlatır. Kitabı beğenmediyse bunu da söyleyebilir — sebebini anlatmak şartıyla. Yıl sonunda otuzdan fazla kitap tanımış oluyoruz.
Tahta, kitaplık, çiçek, sıra düzeni, kapı... Her hafta görevler değişir. Küçük bir sorumluluğu düzenli taşımak, çocuğa "bana güveniliyor" duygusunu veriyor.
Sınıfın köşesinde bir kutu var. İçine merak ettikleri her şeyi yazıp atıyorlar. Cuma günleri kutudan birkaç soru çekip birlikte araştırıyoruz. Bazılarını ben de bilmiyorum, birlikte öğreniyoruz.
Ben bir hikâyenin ilk üç cümlesini yazarım, sıra sıra herkes bir cümle ekler. Ortaya çıkan metin bazen çok komik, bazen şaşırtıcı derecede güzel oluyor. Yazma korkusunu kıran en iyi etkinlik.
Ölçme konusunu bahçede adımlayarak, para konusunu sınıfta kurduğumuz küçük bir marketle çalışırız. Sıradan bir yürüyüş bile Hayat Bilgisi dersine dönüşebilir.
Her ayın son günü, sınıfça o ayı konuşuruz: neyi iyi yaptık, nerede zorlandık, gelecek ay neyi değiştirelim? Çocuklar kendi öğrenmesi üzerine düşünmeye böyle alışıyor.
Evde okuma alışkanlığı, ödev takibi, ekran süresi ve görüşme saatleriyle ilgili tüm pratik bilgiler Veli Köşesi'nde.